Deze week vloog er een bijzonder toestel van de Franse zomer naar de Australische winter, in één keer. De allereerste Airbus A350-1000ULR vertrok op 23 juli vanuit Toulouse voor een non-stop testvlucht naar Melbourne. Afstand: bijna 17.000 kilometer. Vliegtijd: zo’n 22 uur. Het is een van de langste vluchten die Airbus ooit heeft uitgevoerd, en een grote stap richting de langste lijnvlucht ter wereld.

Welkom bij Project Sunrise.

Wat is Project Sunrise?

In 2017 daagde Qantas de grote vliegtuigbouwers uit: bouw ons een toestel dat non-stop van de Australische oostkust naar Londen en New York kan vliegen. De naam “Project Sunrise” heeft een mooie historische achtergrond. Tijdens de Tweede Wereldoorlog, na de val van Singapore, vloog Qantas met Catalina’s van West-Australië naar Sri Lanka. De Catalina was een zogenaamde vliegboot: een vliegtuig met een romp in de vorm van een scheepsromp, dat opstijgt vanaf en landt op het water — handig in een tijd waarin lange verharde banen schaars waren. Die oversteek van de Indische Oceaan duurde ruim dertig uur non-stop, zó lang dat de bemanning onderweg twee keer de zon zag opkomen. Deze legendarische “Double Sunrise”-vluchten gaven het project zijn naam.

Airbus won de uitdaging met een speciale ultra-long-range versie van de A350-1000. Qantas bestelde er in 2022 twaalf. Het geheim? Een extra brandstoftank van maar liefst 20.000 liter achterin het toestel, waarmee de ULR tot 22 uur in de lucht kan blijven. Ter vergelijking: het huidige Qantas-record, Perth–Londen met de Boeing 787-9 Dreamliner, duurt “slechts” zo’n 17,5 uur.

De langste lijnvlucht ooit

Het huidige record staat op naam van Singapore Airlines: de dagelijkse vlucht van Singapore naar New York JFK, uitgevoerd met de kleinere A350-900ULR, overbrugt zo’n 15.350 kilometer in ongeveer 18 uur en 45 minuten. Dat record gaat sneuvelen. Vanaf oktober 2027 wil Qantas dagelijks non-stop van Sydney naar Londen vliegen. Dat is ruim 17.000 kilometer, zo’n 1.700 kilometer verder dan de Singaporezen. Daarna volgt Sydney–New York, en er wordt gesproken over routes vanuit Melbourne en Brisbane naar Londen, New York, Parijs en Chicago. Reizigers besparen tot vier uur ten opzichte van vluchten met een tussenstop.

Leuk detail voor de routekaart-liefhebbers: het merendeel van de Sydney–Londen vluchten volgt de klassieke route over Azië en het Midden-Oosten, maar afhankelijk van de wind kiest Qantas zo’n 20% van de tijd voor een noordelijke polaire route — vlak langs de Noordpool, via IJsland en Ierland. Wie dan in Londen aankomt, nadert de stad dus verrassend genoeg vanuit het noorden.

Het eerste toestel voor Qantas, met de naam Vega, wordt in april 2027 geleverd. Het toestel dat nu de testvluchten uitvoert (registratie F-WULR) is een certificeringstoestel van Airbus zelf, dat zo’n 75 tot 80 testuren moet maken voordat de variant officieel goedgekeurd wordt.

Slechts 238 stoelen — en een “wellbeing zone”

Bij 22 uur vliegen draait alles om comfort. Qantas kiest daarom voor de laagste stoeldichtheid van alle A350’s ter wereld: slechts 238 stoelen in vier klassen. Het toestel krijgt bovendien een speciale wellbeing zone tussen premium economy en economy, waar passagiers kunnen bewegen en strekken, plus verlichting die is afgestemd op de biologische klok om jetlag te minimaliseren. Die aanpak is niet uit de lucht gegrepen: tijdens onderzoeksvluchten in 2019 werkte Qantas samen met wetenschappers om te meten hoe passagiers en bemanning zo’n ultralange vlucht ervaren — van slaappatronen tot melatoninewaarden.

En in de cockpit?

Een vlucht van meer dan 20 uur vlieg je uiteraard niet met een standaardbemanning van twee piloten. Qantas plant deze vluchten met vier piloten en veertien cabin crew. De piloten werken in shifts en krijgen een eigen rustruimte met twee stapelbedden en twee stoelen, zodat er altijd een uitgeruste bemanning voorin zit.

Fatigue management en menselijke factoren — onderwerpen die ook centraal staan in elke pilotenselectie en -opleiding — worden op deze routes belangrijker dan ooit. Qantas liet tijdens de testvluchten zelfs de hersengolven en alertheid van piloten monitoren om de dienstroosters wetenschappelijk te onderbouwen. In totaal worden meer dan 360 Qantas-piloten en 1.200 cabin crew opgeleid voor de Sunrise-vloot; de eerste groepen trainen inmiddels in de simulator en vliegen mee met British Airways en Cathay Pacific om A350-ervaring op te doen.

Voor wie zelf een carrière in de cockpit ambieert, is dat misschien wel het mooiste aan dit verhaal: de grenzen van de luchtvaart schuiven op, en daarmee ontstaan er nieuwe rollen die tien jaar geleden nog niet bestonden.

Even geduld nog

De eerste commerciële Sunrise-vlucht staat gepland voor oktober 2027, met ticketverkoop vanaf februari 2027. Tot die tijd blijft het genieten van testvluchten zoals die van deze week. En wie over een paar jaar aan boord stapt van zo’n A350-1000ULR — als passagier óf als bemanningslid — maakt geschiedenis mee: Sydney–Londen, non-stop, een reis van 105 jaar in de maak.